Zestaw do próby szczelności instalacji wodnej z głowicą CAPBs

Elementy zestawu do badania szczelności wody i gazu

Sam rdzeń zestawu stanowi wymienna głowica CAPBs sens PT70, wkręcana w uchwyt bazowy rękojeści lub modułu STm. Jej sercem jest piezorezystancyjny czujnik krzemowy, który odkształca się pod wpływem medium i zamienia mikroskopijne ugięcie membrany na sygnał elektryczny. Mechanizm ten gwarantuje histerezę poniżej 0,1% FS, dlatego kolejne odczyty przy powtarzanym ciśnieniu nie dryfują. Do tego dochodzi trójnik T z wbudowanym zaworem odcinającym, pozwalający wpiąć zestaw bez spuszczania wody z całej instalacji.

• Elementy zestawu do badania szczelności wody i gazu
• Dane techniczne głowicy CAPBs PT70 do pomiaru ciśnienia
• Jak wykonać próbę szczelności instalacji wodnej krok po kroku
• Normy ciśnienia próbnego wody i ogrzewania podłogowego

Połączenia realizują szybkozłączki DN5 z uszczelką EPDM, odporne na temperaturę do 90°C i ciśnienie robocze 25 bar. Wąż ciśnieniowy o długości 0,3 m wykonano z poliolefiny, która nie wchodzi w reakcję z glikolem obecnym w wodzie instalacyjnej. Adapter kompresora z gwintem 1/4" pozwala wtłoczyć powietrze lub azot, gdy próba szczelności wymaga medium gazowego. Całość zamyka walizka systemowa L-BOXX mini z wkładką formowaną, która chroni delikatny sensor przed wstrząsami na budowie.

Do kompletu dołączone jest świadectwo kalibracji z numerem seryjnym oraz wielojęzyczna instrukcja z tabelą współczynników korekcyjnych. Dokument kalibracji potwierdza, że błąd ±0,5% FS został zweryfikowany na stanowisku z odniesieniem do wzorca klasy 0,2. Nakrętka testowa 3/4" z uszczelką stożkową umożliwia zaślepienie nieużywanego przyłącza bez ryzyka zacieku przy 10 bar. Każdy z tych elementów odpowiada za konkretny etap badania, więc brak choćby jednego oznacza konieczność improwizacji na miejscu.

Dane techniczne głowicy CAPBs PT70 do pomiaru ciśnienia

Zakres pomiarowy od -1 do 25 bar obejmuje zarówno podciśnienie w instalacji solarnej, jak i nadciśnienie robocze wody użytkowej. Dolna granica -1 bar przydaje się przy próbie rozprężania, gdy trzeba sprawdzić szczelność naczynia wzbiorczego. Górne 25 bar z marginesem bezpieczeństwa pokrywa wymagania normy PN-EN 805 dla rur stalowych i wielowarstwowych. Rozdzielczość 0,1 bar pozwala wychwycić spadek już po 15 minutach, zanim stanie się on krytyczny.

Dokładność ±0,5% FS przekłada się na błąd bezwzględny rzędu 0,125 bar przy pełnej skali, co w praktyce oznacza, że różnica 0,2 bar jest wiarygodnym sygnałem nieszczelności. Klasa odporności IP40 chroni elektronikę przed pyłem i bryzgami wody padającymi pionowo, lecz nie zanurzenie. Temperatura pracy 0-40°C pokrywa warunki panujące w kotłowni i na budowie w polskim klimacie przez większość roku. Przechowywanie dopuszczalne w zakresie -20-50°C, więc zimowanie w nieogrzewanym warsztacie nie uszkodzi sensora.

Czas pracy do 32 godzin na akumulatorze STm oraz 12 godzin w trybie device wynika z niskiego poboru prądu przetwornika A/D. Masa 622 gramów i wymiary 257×55×150 mm sprawiają, że zestaw mieści się w kieszeni kamizelki serwisowej, a jednocześnie nie przeszkadza przy pracy w ciasnych szachtach. Trzyletnia gwarancja producenta obejmuje sensor oraz elektronikę, z wyłączeniem uszkodzeń mechanicznych membrany. Do komunikacji z aplikacją mobilną służy Bluetooth Low Energy 5.0, zapewniający zasięg do 15 metrów w otwartej przestrzeni.

Jak wykonać próbę szczelności instalacji wodnej krok po kroku

Badanie zaczyna się od odcięcia zaworów głównych i spuszczenia powietrza z najwyższych punktów instalacji. Pozostawienie poduszek powietrznych zaburza odczyt, ponieważ sprężone powietrze maskuje mikroprzecieki wody pod ciśnieniem. Następnie na trójniku w kotłowni montuje się zestaw z głowicą PT70, uszczelniając połączenie taśmą PTFE na gwincie 3/4". Przyłącze kompresora lub pompki ręcznej podpina się do szybkozłączki adaptera, a zawór odcinający trójnika ustawia w pozycji otwartej.

Ciśnienie próbne wytwarza się etapami: najpierw do 1 bar, potem do 3 bar, każdorazowo czekając 5 minut na ustabilizowanie odczytu. Skokowe pompowanie grozi uderzeniem hydraulicznym, które potrafi rozszczelnić świeże połączenia zaciskane. Po osiągnięciu wartości nominalnej dla danego medium (dla wody 1,5× ciśnienia roboczego) odcina się dopływ i obserwuje wskazania przez 30 minut. W tym czasie temperatura medium wpływa na wynik, więc każdy 1°C zmienia ciśnienie o około 0,1 bar.

Aplikacja CAPBs rejestruje przebieg w pamięci urządzenia z krokiem 1 sekundy, tworząc wykres krzywej ciśnienia. Spadek poniżej 0,2 bar w ciągu godziny oznacza nieszczelność wymagającą interwencji, bo tyle właśnie pochłania rozpuszczanie resztek powietrza w wodzie. Po zakończeniu testu zwalnia się ciśnienie przez zawór trójnika, a głowicę odkręca dopiero po wyrównaniu do atmosferycznego. Pominięcie tego kroku grozi cofnięciem wody do wnętrza sensora i korozją membrany.

Wskazówka eksperta: spadek ciśnienia w pierwszych 10 minutach zwykle wynika z absorpcji gazu w wodzie i nie świadczy o awarii. Rzetelny pomiar zaczyna się po tym czasie, gdy krzywa się wypłaszczy. Przy agresywnych cieczach (glikol, roztwory soli) wartość referencyjna korekty wynosi około 1,02 ze względu na wyższą gęstość medium.

Uwaga BHP: nigdy nie przekraczaj 1,5× ciśnienia roboczego dla danej instalacji, bo grozi to rozerwaniem rury. Podczas próby ogrzewania podłogowego 3 bar przez 30 minut temperatura medium nie powinna przekraczać 40°C, by nie zafałszować wyniku rozszerzalnością cieplną.

Porównanie głowic CAPBs do różnych zadań

Dobór głowicy zależy od rodzaju badania: PT70 sprawdza się wszędzie tam, gdzie trzeba zweryfikować szczelność ciśnieniową, FP 10 przy pomiarze temperatury zasilania i powrotu, WQ 10 przy analizie wody kotłowej, a AF 10 przy pomiarach kanałowych w systemach wentylacji.

Normy ciśnienia próbnego wody i ogrzewania podłogowego

Dla instalacji wody zimnej i ciepłej norma PN-92/B-01706 nakazuje ciśnienie próbne równe 1,5-krotności ciśnienia roboczego, lecz nie mniej niż 1 MPa. W praktyce domowej, gdzie ciśnienie robocze wynosi 4-6 bar, próba przebiega przy 6-9 bar. Czas obserwacji to 30 minut bez widocznego spadku ani pocenia się rur, po czym następuje odbiór przez inspektora nadzoru. Dokumentacja obejmuje protokół z odczytami, podpisany przez kierownika budowy i instalatora.

Ogrzewanie podłogowe rządzi się osobnymi regułami, ponieważ rury PE-X lub PE-RT zatopione w wylewce pracują przy niższych parametrach. Ciśnienie próbne 3 bar przez 30 minut to standard branżowy, choć norma PN-EN 1264 dopuszcza nawet 6 bar dla rur wielowarstwowych. Przed zalaniem posadzki konieczne jest utrzymanie ciśnienia przez całą dobę, by wykryć pełzające nieszczelności na złączkach. Głowica PT70 z dokładnością 0,1 bar rejestruje najdrobniejsze odchylenia już w pierwszych godzinach.

Instalacje gazowe wymagają medium gazowego, najczęściej sprężonego powietrza lub azotu, przy ciśnieniu 150 mbar dla gazu ziemnego (wg PN-EN 1775) lub 0,5 bar dla instalacji propan-butan. Próba trwa 15 minut, a dozwolony spadek nie przekracza 2 mbar. Głowica PT70 pozwala śledzić przebieg w milibarach, co w tym zakresie wymaga przelicznika jednostek w aplikacji. Pamiętaj, by po teście odłączyć butlę z gazem próbnym i przewietrzyć pomieszczenie.

Uwaga: agresywne ciecze, takie jak roztwory kwasu solnego czy zasady sodowej, mogą uszkodzić membranę EPDM w szybkozłączkach DN5. Dla takich mediów stosuje się głowice z uszczelnieniem FKM lub PTFE oraz wykonanie ze stali kwasoodpornej 1.4571. Zwykła woda wodociągowa, glikol etylenowy do 30% i roztwory soli nie stanowią zagrożenia dla standardowego zestawu.

Checklist przed próbą szczelności

• Odcięcie zaworów głównych i spuszczenie powietrza z najwyższych punktów
• Kontrola stanu uszczelek DN5, wymiana przy widocznych pęknięciach
• Sprawdzenie daty ważności świadectwa kalibracji głowicy
• Przygotowanie notatnika lub aplikacji do zapisu przebiegu
• Zapewnienie manometru kontrolnego jako niezależnego odniesienia

Zapytaj o cenę hurtową dla ekipy instalacyjnej lub sprawdź dostępność zestawu z głowicą CAPBs sens PT70 u autoryzowanych dystrybutorów sprzętu pomiarowego.

Źródła danych: PN-92/B-01706 (Instalacje wodociągowe. Wymagania i badania przy odbiorze), PN-EN 805 (Zaopatrzenie w wodę. Wymagania dotyczące systemów i ich części składowych), PN-EN 1264 (Ogrzewanie podłogowe wodne), PN-EN 1775 (Instalacje gazowe). Aktualne wersje norm dostępne w serwisie PKN (www.pkn.pl).