Schemat instalacji fotowoltaicznej do zgłoszenia

Przygotowując zgłoszenie mikroinstalacji fotowoltaicznej do operatora sieci, natrafiasz na wymóg schematu elektrycznego, który musi być precyzyjny i kompletny, by uniknąć odrzucenia dokumentacji. Ten schemat to nie tylko rysunek, ale kluczowy dokument określający każdy element instalacji, od paneli po uziemienie. W tym artykule krok po kroku omówimy budowę takiego schematu, skupiając się na panelach jako generatorze energii, rozdzielniach DC i AC z zabezpieczeniami, inwerterze, sposobie podłączenia do sieci domowej, liczniku rozliczeniowym oraz uziemieniu, byś mógł samodzielnie go sporządzić.

• Panele fotowoltaiczne – generator
• Rozdzielnia DC PV
• Inwerter
• Rozdzielnia AC PV
• Sposób podłączenia do instalacji elektrycznej
• Rozliczeniowy licznik i granica z operatorem sieci
• Uziemienie i połączenia wyrównawcze
• Pytania i odpowiedzi: Schemat instalacji fotowoltaicznej do zgłoszenia

Panele fotowoltaiczne – generator

Panele fotowoltaiczne stanowią serce mikroinstalacji, generując prąd stały z promieniowania słonecznego. W schemacie instalacji fotowoltaicznej należy dokładnie określić ich rodzaj, moc i ilość, co decyduje o całej konfiguracji. Na przykład, dla instalacji o mocy do 50 kW typowo stosuje się moduły monokrystaliczne o mocy 400-500 Wp każdy. Ich rozmieszczenie na dachu lub gruncie wpływa na długość przewodów i straty energetyczne, dlatego schemat musi pokazywać orientację i kąt nachylenia.

Podstawowym podziałem jest połączenie modułów w stringi, czyli łańcuchy szeregowe, gdzie napięcie addytywne osiąga wartość akceptowalną dla inwertera. Schemat elektryczny powinien ilustrować liczbę stringów i moduły w każdym z nich, np. dwa stringi po 10 paneli o napięciu 40 V każdy dające 400 V. Taka konfiguracja minimalizuje straty i zapewnia optymalną pracę. Należy zaznaczyć bieguny dodatni i ujemny dla każdego stringu.

W mikroinstalacji fotowoltaicznej kluczowe jest uwzględnienie orientacji paneli względem stron świata, co wpływa na produkcję energii. Schemat musi zawierać dane techniczne modułów, takie jak prąd zwarciowy i napięcie jałowe, by operator mógł zweryfikować bezpieczeństwo. Przewiduj też miejsce montażu, np. na południowej połaci dachu budynku gospodarczego. To pozwala uniknąć błędów w doborze zabezpieczeń po stronie DC.

Zobacz także: Schemat instalacji fotowoltaicznej w przyczepie

Przykładowa konfiguracja paneli

• Moduły: 12 szt. po 450 Wp, monokrystaliczne
• Stringi: 2 x 6 modułów szeregowo
• Napięcie stringu: ok. 360 V DC
• Moc całkowita: 5,4 kWp
• Rozmieszczenie: dach południowy, kąt 35°

Rozdzielnia DC PV

Rozdzielnia DC PV to pierwszy punkt ochrony instalacji fotowoltaicznej po stronie prądu stałego, bezpośrednio za panelami. W schemacie elektrycznym mikroinstalacji zaznaczamy tu bezpieczniki, wyłączniki i ograniczniki przepięć, chroniące przed przeciążeniami i wyładowaniami. Dobór tych elementów zależy od prądu krótkotrwałego stringów, zazwyczaj 10-15 A na string. Schemat musi pokazywać połączenia od generatora do inwertera z wyraźnymi oznaczeniami.

Bezpieczniki topikowe lub automatyczne w rozdzielni DC PV zapobiegają pożarom spowodowanym zwarciami w modułach. Dla stringu o prądzie 12 A stosujemy wkładki 15 A o charakterystyce gPV. Schemat elektryczny powinien zawierać diagram jednokreskowy z polaryzacją i uziemieniem ramy paneli. Przewody DC dobieramy o przekroju min. 6 mm², odporne na UV i temperaturę.

Ograniczniki przepięć klasy II po stronie DC, montowane w rozdzielni, chronią przed uderzeniami gromu. Schemat instalacji fotowoltaicznej ilustruje ich podłączenie równolegle do stringów. W miejscu montażu rozdzielni, blisko inwertera, minimalizujemy długość kabli. Całość musi być w obudowie IP65, z wizualizacją stanu na schemacie.

Zobacz także: Schemat PV do PGE 2025: Gotowe Wzory Zgłoszeń

Dobór przewodów DC wymaga obliczenia spadku napięcia poniżej 1-3%, co schemat musi uzasadniać tabelą. Dla 20 m kabla 6 mm² strata wynosi ok. 2%. Zabezpieczenia przeciwprzepięciowe testowane na 6000 V zapewniają trwałość. Schemat podkreśla separację od sieci AC.

Elementy rozdzielni DC

Inwerter

Inwerter przekształca prąd stały z paneli w zmienny, gotowy do sieci, stanowiąc centralny element schematu elektrycznego mikroinstalacji. Schemat instalacji fotowoltaicznej musi zawierać jego model, moc znamionową i maksymalną, np. 5 kW / 5,5 kW dla instalacji 5,4 kWp. Podłączenie DC od rozdzielni i AC do rozdzielni głównej z zaznaczonymi zaciskami. Parametry jak napięcie wejściowe MPPT 100-500 V są kluczowe dla zgodności ze stringami.

Wybór inwertera zależy od liczby MPPT, co pozwala na różne orientacje paneli. Schemat pokazuje wejścia DC dla dwóch stringów i wyjście AC trójfazowe lub jednofazowe. Zabezpieczenia wewnętrzne inwertera, jak przeciwprzepięciowe, nie zwalniają z zewnętrznych. Miejsce montażu wewnątrz budynku, z wentylacją, musi być naniesione.

Schemat elektryczny podkreśla komunikację inwertera z licznikiem i monitoringiem poprzez RS485 lub Wi-Fi. Moc nadmiarowa inwertera o 10-20% zapobiega odłączaniu przy zachmurzeniu. Dobór przewodów AC od inwertera, min. 4 mm² dla 5 kW. Całość zgodna z normą PN-EN 50549-1.

Monitoring pracy inwertera na schemacie poprzez diody LED i wyświetlacz ułatwia diagnostykę. Dla mikroinstalacji hybrydowe modele z bateriami wymagają dodatkowego schematu DC. Schemat musi zawierać dane certyfikacji, by operator zaakceptował zgłoszenie.

Rozdzielnia AC PV

Rozdzielnia AC PV chroni stronę prądu zmiennego inwertera przed awariami sieciowymi i przeciążeniami. W schemacie instalacji fotowoltaicznej zaznaczamy wyłącznik nadprądowy, różnicowoprądowy i ogranicznik przepięć klasy I+II. Dla mocy 5 kW stosujemy wyłącznik 16 A typu B lub C. Schemat pokazuje podłączenie L1, N, PE od inwertera do głównej tablicy.

Wyłącznik różnicowoprądowy 300 mA AC typ A lub B wykrywa upływy, obowiązkowy w mikroinstalacjach. Schemat elektryczny ilustruje jego montaż za wyłącznikiem nadprądowym. Przekrój przewodów AC 4-6 mm², miedziane YDYp. Zabezpieczenia przeciwprzepięciowe na 230/400 V.

W miejscu rozdzielni AC PV, blisko głównej, minimalizujemy straty. Schemat musi pokazywać etykiety i blokadę rozłączną. Dla trójfazowych instalacji równomierny rozkład faz. Norma PN-HD 60364-7-712 dyktuje wymagania.

Podstawowe zabezpieczenia AC

• Wyłącznik nadprądowy: 16 A 1P lub 3P
• Wyłącznik różnicowy: 300 mA typ B
• Ogranicznik przepięć: Klasa I+II, 20 kA
• Bezpiecznik przeciwzwarciowy: opcjonalny

Sposób podłączenia do instalacji elektrycznej

Podłączenie mikroinstalacji fotowoltaicznej do domowej instalacji elektrycznej wymaga precyzyjnego schematu tras okablowania i punktów styku. Od rozdzielni AC PV przewody biegną do rozdzielnicy głównej budynku, z zaznaczeniem tras pionowych i poziomych. Schemat pokazuje sposób prowadzenia kabli w rurach osłonowych lub korytkach, unikając interferencji z innymi obwodami. Przekroje dostosowane do prądu, np. 6 mm² dla fazy.

W schemacie elektrycznym należy określić punkt przyłączenia w głównej tablicy rozdzielczej, za licznikiem głównym. Użyj dedykowanego pola z wyłącznikiem grupowym. Okablowanie AC w standardzie YDYp 4x6 mm² dla trójfazowego. Schemat ilustruje kolory przewodów: brązowy L1, czarny L2, szary L3, niebieski N, żółto-zielony PE.

Dobór przekrojów przewodów uwzględnia spadek napięcia i obciążalność cieplną. Dla 20 m odległości od inwertera strata poniżej 1% przy 6 mm². Schemat musi zawierać legendę symboli i skalę. Trasy kablowe poza budynkiem w rurkach karbowanych.

W instalacji fotowoltaicznej sposób prowadzenia okablowania minimalizuje ryzyko mechaniczne. Schemat podkreśla separację DC i AC w różnych kanałach. Dla dachowych paneli kable solarne H1Z2Z2-K od generatora do rozdzielni DC.

Porównanie przekrojów przewodów

Rozliczeniowy licznik i granica z operatorem sieci

Rozliczeniowy licznik dwukierunkowy wyznacza granicę podziału między instalacją klienta a operatorem sieci, obowiązkowy w schemacie zgłoszeniowym. Schemat instalacji fotowoltaicznej pokazuje jego montaż za główną rozdzielnicą, mierzącego energię wprowadzaną i pobieraną. Dla mikroinstalacji do 50 kW licznik elektroniczny z certyfikatem MID. Podłączenie bezpośrednie lub przez transformator prądowy.

W schemacie elektrycznym zaznaczamy przewody od licznika do punktu przyłączenia operatora, zazwyczaj w złączu kablowym. Granica to miejsce, gdzie kończy się odpowiedzialność klienta. Schemat ilustruje fazy i neutralny z uziemieniem. Operator instaluje plombowany licznik.

Licznik rozliczeniowy komunikuje dane zdalnie via PLC lub GSM. Schemat musi pokazywać bypass dla awarii. W budynku gospodarczym blisko wejścia kabla sieciowego. Zgodność z ustawą o OZE.

Schemat podkreśla numer licznika i parametry, np. 5(100)A. Dla net-billingu dane godzinowe. Miejsce montażu widoczne i dostępne.

Uziemienie i połączenia wyrównawcze

Uziemienie instalacji fotowoltaicznej zapewnia bezpieczeństwo przed porażeniem i wyładowaniami, kluczowe na schemacie elektrycznym. Schemat pokazuje połączenie ramy paneli z lokalnym uziomem lub główną szyną PE. Przewód wyrównawczy min. 16 mm² Cu do wszystkich metalowych części. W mikroinstalacji TN-S lub TT.

Połączenia wyrównawcze łączą inwerter, rozdzielnie i panele, eliminując potencjały różnicowe. Schemat ilustruje zaciski PE w każdym urządzeniu. Rezystancja uziemienia poniżej 30 Ω. Dla dachów fundamentowy uziom pionowy.

W schemacie instalacji fotowoltaicznej zaznaczamy dodatkowe uziemienie ograniczników przepięć. Przewody ochronne żółto-zielone, bez przerw. Norma PN-HD 60364-5-54. Testowane pomiarem.

Schemat podkreśla główną szynę wyrównawczą w rozdzielnicy głównej. Dla odizolowanych dachów indukcyjne pętle. Bezpieczeństwo personelu serwisowego.

Pytania i odpowiedzi: Schemat instalacji fotowoltaicznej do zgłoszenia

• Co musi zawierać schemat instalacji fotowoltaicznej do zgłoszenia przyłączeniowego?

  Schemat elektryczny mikroinstalacji PV jako załącznik do zgłoszenia musi obejmować: rodzaj i ilość modułów fotowoltaicznych z ich rozmieszczeniem, połączenia w stringi, zabezpieczenia DC i AC, dobór inwertera z parametrami, przekroje przewodów DC i AC z uzasadnieniem, punkt przyłączenia do sieci AC oraz trasy okablowania.

• Dlaczego schemat elektryczny jest obowiązkowy przy zgłoszeniu mikroinstalacji?

  Schemat jest podstawą dokumentacji projektowej i obowiązkowym załącznikiem do zgłoszenia do operatora systemu dystrybucyjnego. Umożliwia weryfikację bezpieczeństwa i zgodności instalacji przed rozpoczęciem budowy.

• Jak określić połączenia modułów i stringi na schemacie?

  Na schemacie zaznacz liczbę i sposób połączenia modułów w łańcuchy (stringi), uwzględniając ich napięcie i prąd. Określ parametry techniczne modułów oraz inwertera, aby zapewnić kompatybilność.

• Jakie zabezpieczenia i okablowanie uwzględnić w schemacie?

  Zaznacz wyłączniki i bezpieczniki po stronie DC oraz AC, dobór przekrojów przewodów z uzasadnieniem (straty napięcia, obciążenie), typy kabli, trasy prowadzenia oraz punkt podłączenia do sieci.