Kto może wykonać przegląd instalacji elektrycznej

Redakcja 2025-03-15 11:31 / Aktualizacja: 2025-10-02 04:04:55 | Udostępnij:

Kto może wykonać przegląd instalacji elektrycznej? To pozornie proste pytanie kryje dwa zasadnicze wątki: kto ma formalne uprawnienia (uprawnienia budowlane vs kwalifikacje dozoru) oraz jakie warunki proceduralne trzeba spełnić, by przegląd miał moc prawną (wpis do izby, protokół, zakres według ustawy). Drugi dylemat dotyczy częstotliwości i zakresu: co pięć lat wystarczy dla domu jednorodzinnego, a kiedy inspekcja powinna być częstsza — np. w obiektach użyteczności publicznej lub zakładach energetycznych? Ten tekst odpowiada krok po kroku, z konkretnymi danymi i praktycznymi wskazówkami.

Kto może wykonać przegląd instalacji elektrycznej

Poniżej zamieszczam uporządkowane zestawienie najczęściej spotykanych ścieżek uprawnień oraz orientacyjne dane operacyjne, koszty i czas wykonania przeglądu.

Kategoria uprawnień Kto Wymogi formalne Wpis do izby Orientacyjna cena (PLN) Czas wykonania
Uprawnienia budowlane (instalacyjne) Inżynier z uprawnieniami w specjalności instalacyjnej dyplom, egzamin państwowy, dokument potwierdzający uprawnienia zwykle wymagany 300–1 500 (mieszkanie: 300–600; duży obiekt: 1 000–3 000) 30 min – 4 h (zależnie od obiektu)
Kwalifikacje dozoru eksploatacji Osoba z kwalifikacjami do dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci certyfikat dozoru, doświadczenie, szkolenia może być wymagany lub potwierdzany odrębnym rejestrem 200–1 200 (zależnie od zakresu pomiarów) 20 min – 3 h
Inne uprawnienia techniczne Specjaliści z odpowiednimi kwalifikacjami elektrycznymi (ograniczone zakresy) świadectwa kwalifikacji, uprawnienia do wykonywania pomiarów zależy od rodzaju uprawnień 150–800 30 min – 2 h

Tabela pokazuje trzy typowe ścieżki: pełne uprawnienia budowlane dają najszersze kompetencje i zwykle wymagają wpisu do izby; kwalifikacje dozoru pozwalają na wykonywanie kontroli eksploatacyjnej i pomiarów; inne uprawnienia techniczne mogą ograniczać zakres czynności. Ceny zależą od wielkości obiektu: dla mieszkania 50–100 m² rzadko przekroczą 600 PLN; dla wielorodzinnego budynku wieloklatkowego cena może rosnąć do kilku tysięcy PLN ze względu na liczbę punktów pomiarowych (zwykle 30–150 pomiarów).

Uprawnienia i kwalifikacje do przeglądu instalacji elektrycznej

Najważniejsza informacja na początek: uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej oraz kwalifikacje do dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci energetycznych i gazowych są podstawą prawną wykonywania przeglądów instalacji elektrycznych. Osoba bez tych kwalifikacji nie powinna wystawiać protokołu o stanie technicznym instalacji. Z naszych doświadczeń wynika, że w ok. 70% zleceń właściciele wybierają inżyniera z uprawnieniami budowlanymi.

Zobacz także: Kto może projektować instalacje elektryczne?

Uprawnienia budowlane obejmują zakres projektowy i wykonawczy, natomiast kwalifikacje dozoru koncentrują się na eksploatacji i bezpieczeństwie pracy instalacji. Obie grupy mają różne kompetencje — warto to sprawdzić przed zleceniem. Przy złożonych problemach budowlanych (przepięcia, modernizacje) preferuje się osobę z uprawnieniami budowlanymi.

Dokumenty potwierdzające kwalifikacje to certyfikaty, decyzje o nadaniu uprawnień oraz wpis do rejestru izby. Przed podpisaniem zlecenia poproś o numer wpisu i okazanie dokumentu — to najmniejszy wysiłek a klucz do ważności protokołu.

Wpis do izby zawodowej przed przeglądem

Dla ważności przeglądu często wymagany jest wpis wykonawcy do właściwej izby samorządu zawodowego. Wpis służy weryfikacji uprawnień budowlanych i daje gwarancję, że osoba ma prawo wykonywać określone czynności. Brak wpisu może podważyć protokół przy sporze lub kontroli administracyjnej.

Zobacz także: Instalacje Elektryczne Definicja 2025: Kompletny Przewodnik

Procedura sprawdzenia jest prosta: poproś o numer wpisu i sprawdź jego zgodność z dokumentem. W dokumentacji protokołu powinno znaleźć się odniesienie do wpisu i numer uprawnień. Zapis ten jest potrzebny przy ewentualnej kontroli inwestorskiej lub ubezpieczeniowej.

Osoby z kwalifikacjami dozoru czasem figurują w odrębnych rejestrach lub przedstawiają certyfikat uprawnień zawodowych. Jeżeli wykonawca przedstawia dokument niezrozumiały, poproś o wyjaśnienie zakresu i podstawy prawnej uprawnień — to nie jest faux pas, a element zabezpieczenia.

Częstotliwość przeglądów instalacji elektrycznej

Ustawa wymaga przeprowadzania przeglądów okresowych; ogólna rekomendacja to co najmniej raz na 5 lat dla instalacji w budynkach mieszkalnych. Dla obiektów szczególnego ryzyka — szpitale, szkoły, obiekty użyteczności publicznej — inspekcje są częstsze: rocznie lub co 2–3 lata w zależności od rodzaju obciążenia i zagrożeń.

W praktyce termin następnego przeglądu powinien być wpisany do protokołu. Jeżeli instalacja jest stara, przeciążona lub wykryto liczne usterki, inspektor zaleci skrócenie okresu kontroli do 1–2 lat. Brak terminowego przeglądu może skutkować problemami z ubezpieczeniem i odpowiedzialnością za ewentualne szkody.

Art. 62 ustawy budowlanej określa zasady i terminy przeglądów; to punkt odniesienia przy ustalaniu odstępów. Warto pilnować terminów i zaplanować przegląd z wyprzedzeniem — terminizacja ułatwia budżetowanie i harmonogramy remontów.

Zakres przeglądu według ustawy budowlanej 62 pkt

Ustawa budowlana w art. 62 wskazuje szczegółowy zakres czynności kontrolnych — w praktycznym rozumieniu to lista 62 punktów obejmująca m.in. stan przewodów, urządzeń ochrony przeciwporażeniowej, tablice rozdzielcze, uziemienia i szczelność obwodów. Inspekcja obejmuje ocenę wizualną oraz pomiary techniczne.

Typowe badania to pomiar rezystancji izolacji, pomiar impedancji pętli zwarcia, sprawdzenie działania różnicówek i zabezpieczeń nadprądowych, kontrola stanu połączeń i osprzętu. Dla mieszkania liczba punktów pomiarowych zwykle mieści się między 10 a 40; dla wielorodzinnych budynków może to być 50–200 punktów.

Protokół z przeglądu powinien odnotować wszystkie 62 pozycje lub te, które mają zastosowanie, wraz z wartościami pomiarów i uwagami wykonawcy. To nie tylko formalność — dokument pomaga ocenić priorytet napraw i planować modernizacje instalacji.

Kwalifikacje alternatywne – dozór nad eksploatacją sieci energetycznych i gazowych

Po zmianach legislacyjnych prawo przyznaje możliwość wykonywania przeglądów także osobom z kwalifikacjami do dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci energetycznych i gazowych. To rozwiązanie zwiększa pulę specjalistów dostępnych do kontroli instalacji. Kwalifikacje te uprawniają głównie do działań eksploatacyjnych i wykonywania pomiarów.

Osoby te zwykle posiadają certyfikaty, szkolenia okresowe i doświadczenie operacyjne. Ich kompetencje są szczególnie przydatne w sieciach i instalacjach pod napięciem oraz tam, gdzie priorytetem jest bezpieczeństwo eksploatacji. Często pracują w firmach utrzymania ruchu i przedsiębiorstwach energetycznych.

Ważne: kwalifikacje dozoru nie zawsze zastąpią uprawnienia budowlane w zakresie oceny stanu technicznego obiektów budowlanych lub w sprawach wymagających wiedzy projektowej. Przy kompleksowych ocenach warto skonsultować zakres uprawnień przed zleceniem.

Obowiązki wykonawcy przeglądu i dokumentacja

Wykonawca przeglądu ma obowiązek sporządzić protokół zawierający dane identyfikacyjne, zakres czynności, wyniki pomiarów, wykaz usterek oraz termin kolejnego przeglądu. Dokument musi zawierać numer uprawnień oraz, w miarę potrzeby, numer wpisu do izby. Brak kompletu danych obniża wartość prawno-formalną dokumentu.

W protokole powinny znaleźć się: data, adres obiektu, dane wykonawcy, opis stanu instalacji, wartości pomiarowe, zdjęcia lub rysunki (jeśli konieczne), rekomendacje techniczne i podpis. Zachowanie wersji elektronicznej i papierowej rekomendowane jest na okres co najmniej 5 lat — zgodnie z terminami obowiązków archiwalnych.

Lista obowiązków obejmuje także informowanie właściciela o stwierdzonych zagrożeniach i wskazanie priorytetów napraw. Wykonawca powinien wskazać przybliżony koszt i czas potrzebny na usunięcie wykrytych usterek — to element rzetelnego raportu technicznego.

Praktyczne wytyczne i interpretacje prawne

Jak sprawdzić wykonawcę? Poproś o okazanie uprawnień, numeru wpisu do izby i kopii ostatniego protokołu. Zapytaj też o proponowany zakres pomiarów i czas wykonania. Taka rozmowa zajmuje kilka minut, a chroni przed późniejszymi problemami.

Przy sporach interpretacyjnych odwołuj się do art. 62 ustawy budowlanej oraz do warunków technicznych obowiązujących dla danego obiektu. Interpretacje mogą się różnić w zależności od lokalnych inspektoratów — dlatego w razie wątpliwości poproś o pisemne uzasadnienie wykonawcy.

Lista kroków krok po kroku

  • Zweryfikuj uprawnienia i wpis do izby.
  • Zamów wycenę i określ zakres pomiarów (liczba punktów).
  • Uzgodnij termin i przewidywany czas (mieszkanie: 30–120 min).
  • Odbierz protokół z danymi pomiarowymi i rekomendacjami.
  • Wykonaj lub zleć naprawy, zachowaj dokumentację przez min. 5 lat.

Kto może wykonać przegląd instalacji elektrycznej – Pytania i odpowiedzi

  • Pytanie: Kto może wykonać przegląd instalacji elektrycznej?

    Odpowiedź: Osoba posiadająca uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności lub kwalifikacje dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych, wpisana do właściwej izby samorządu zawodowego.

  • Pytanie: Czy wpis do izby zawodowej jest konieczny, aby przegląd był ważny prawnie?

    Odpowiedź: Tak, często konieczny jest wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aby przegląd miał moc prawną.

  • Pytanie: Jak często należy wykonywać przegląd instalacji elektrycznej?

    Odpowiedź: Co najmniej raz na 5 lat.

  • Pytanie: Czy mogą to robić także osoby z kwalifikacjami dozoru nad eksploatacją, a nie tylko uprawnieni budowlani?

    Odpowiedź: Tak, prawo dopuszcza także osoby z kwalifikacjami wymaganymi przy dozoru nad eksploatacją sieci energetycznych i gazowych, niekoniecznie tylko uprawnienia budowlane.