Protokół szczelności instalacji gazowej wzór gotowy do pobrania

Właśnie wpadłeś na to, że urząd wymaga protokołu szczelności instalacji gazowej i potrzebujesz konkretnego wzoru, który wypełnisz od ręki, bez błądzenia po przepisach. Poniżej znajdziesz pełną, edytowalną strukturę dokumentu wraz z objaśnieniem każdego pola, wytycznymi z normy PN-EN 1775 oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Z tekstu wynika także, kiedy próba ciśnieniowa powinna trwać 30 minut, a kiedy półtorej godziny, dlaczego manometr tarczowy z klasą 0,6 daje wiarygodny odczyt i co tak naprawdę mierzy woda mydlana na złączach.

• Próba szczelności instalacji gazowej krok po kroku
• Wymagania prawne i uprawnienia do wykonania protokołu
• Najczęstsze błędy przy sporządzaniu protokołu szczelności

Próba szczelności instalacji gazowej krok po kroku

Cała procedura zaczyna się od spisania danych identyfikacyjnych obiektu, wykonawcy oraz zleceniodawcy. Numer umowy, adres budynku, rok budowy instalacji, średnice rur, materiał i rodzaj gazu - to absolutne minimum, bez którego protokół nie ma mocy prawnej.

Następnie trzeba wybrać medium próbne. Najczęściej stosuje się powietrze pod ciśnieniem próbnym równym 1,5 × ciśnienie robocze, ale nie mniej niż 10 kPa. Dla instalacji niskiego ciśnienia w budownictwie mieszkaniowym to zazwyczaj 30 kPa lub 50 kPa, w zależności od projektu.

Manometr tarczowy umieszcza się na końcu najdalszego odcinka, żeby zobaczyć rzeczywisty spadek. Klasa dokładności 0,6 lub lepsza oznacza, że błąd wskazania nie przekroczy 0,6 % zakresu, więc przy zakresie 0-100 kPa masz pewność co do ±0,6 kPa.

Stabilizacja temperatury przed odczytem

Sprężarka tłocząca powietrze do instalacji podgrzewa je o kilka stopni, a to oznacza sztuczny wzrost ciśnienia. Po napełnieniu odczekuje się więc co najmniej 15 minut, aż temperatura się wyrówna z otoczeniem.

Dopiero po tym czasie wykonuje się pierwszy odczyt. Jeśli różnica między kolejnymi pomiarami przekroczy dopuszczalną tolerancję, instalację uznaje się za nieszczelną i przerywa badanie do momentu usunięcia przyczyny.

Czas trwania próby

Dla instalacji o sumarycznej objętości do 100 dm³ próba trwa 30 minut. Powyżej tej objętości - wydłuża się do 90 minut. Długi czas pozwala wykryć mikronieszczelności, które przy krótkim teście kompensują się sprężystością rur.

W praktyce oznacza to, że dom jednorodzinny o kubaturze około 400 m³ i instalacji o objętości około 80 dm³ mieści się w krótszym wariancie. Wspólnoty mieszkaniowe z pionami gazowymi już nie.

Kontrola złączy wodą mydlaną

Równolegle z pomiarem manometrycznym każde złączy smarowane się roztworem mydła. Pęcherzyki powstają przy nieszczelności rzędu 10⁻⁵ m³·Pa/s, co odpowiada stracie ciśnienia niemierzalnej klasycznym manometrem.

Właśnie dlatego sama próba ciśnieniowa bez inspekcji mydlanej bywa niewystarczająca. Połączenia gwintowane, kołnierze, przejścia przez ściany - tam najczęściej szuka się ucieczek.

Wymagania prawne i uprawnienia do wykonania protokołu

Protokół szczelności może podpisać wyłącznie osoba posiadająca uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych. To wymóg art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego.

Uprawnienia nadaje właściwa izba inżynierów budownictwa po zdaniu egzaminu państwowego. Wpis do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane weryfikuje się elektronicznie, co eliminuje ryzyko podrobionych podpisów.

Kwalifikacje a odpowiedzialność

Osoba podpisująca protokół bierze na siebie odpowiedzialność cywilną i karną za zgodność stanu faktycznego z dokumentacją. W razie wypadku, gdyby okazało się, że instalacja była nieszczelna, a protokół ją dopuszczał - to właśnie ten podpis staje się dowodem w postępowaniu.

Dlatego w interesie wykonawcy leży rzetelne przeprowadzenie próby. W interesie inwestora - wybór osoby z aktualnym ubezpieczeniem OC.

Kiedy protokół jest wymagany

Dokument obowiązkowo dołącza się do odbioru instalacji nowej, po remoncie oraz po każdej wymianie kotła lub kuchenki gazowej, jeśli ingerencja wymagała demontażu odcinka rury. Bez protokołu gazownia odmawia założenia plomby na liczniku.

W budynkach wielorodzinnych zarządca powinien przechowywać kopie wszystkich protokołów przez cały okres użytkowania instalacji. Przy kontrolach nadzoru budowlanego ich brak oznacza decyzję o natychmiastowym wstrzymaniu użytkowania gazu.

Najczęstsze błędy przy sporządzaniu protokołu szczelności

Pomylenie ciśnienia próbnego z roboczym to grzech pierworodny tej dokumentacji. Wpisuje się 50 kPa tam, gdzie instalacja pracuje przy 2 kPa, i odwrotnie. Każda z tych pomyłek unieważnia dokument.

Inny błąd to brak wpisu o warunkach atmosferycznych. Ciśnienie powietrza zmienia się z temperaturą o 0,12 % na każdy stopień Celsjusza, więc różnica 10 °C między początkiem a końcem próby daje fałszywy odczyt rzędu 1,2 %.

Brak schematu punktów pomiarowych

Protokół bez załącznika graficznego to dokument niekompletny. Schemat powinien pokazywać trasę rur, miejsca podziału na sekcje, punkty zamontowania manometru oraz rozmieszczenie zaworów odcinających.

Bez tego załącznika niemożliwe jest późniejsze odtworzenie warunków próby. Przy kontroli okresowej po pięciu latach nikt nie pamięta, który manometr był wpięty w którym miejscu.

Nieuwzględnienie fazy rozruchu

Nowa instalacja po pierwszym napełnieniu powietrzem wchodzi w tzw. fazę rozruchu, gdy elementy uszczelniające (np. taśma teflonowa) dopasowują się do kształtu gwintu. Pierwszy odczyt może wskazywać nieszczelność, która znika po 10-15 minutach.

Doświadczony wykonawca odróżnia ten efekt od prawdziwej ucieczki, powtarzając pomiar po ustabilizowaniu. W protokole odnotowuje obie wartości.

Pominięcie próby eksploatacyjnej

Próba szczelności to nie to samo co próba eksploatacyjna. Druga z nich wykonywana jest już gazem pod ciśnieniem roboczym i ma na celu sprawdzenie działania urządzeń, a nie samej szczelności. Wiele osób myli te pojęcia i pomija etap końcowy.

Skutkiem jest uruchomienie kuchenki przy niekontrolowanym ciśnieniu w instalacji. Gazownia traktuje to jako poważne naruszenie procedur.

Gotowy wzór protokołu do pobrania i wypełnienia

Źródła danych i podstawy prawne

• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. 1994 nr 89, poz. 414 z późn. zm.), art. 62
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 nr 75, poz. 690 z późn. zm.), § 158-165
• Norma PN-EN 1775:2009 „Dostawa gazu. Instalacje gazowe w budynkach mieszkalnych. Najwyższe ciśnienie robocze nie większe niż 5 bar”
• Norma PN-92/M-34501 „Gazociągi i instalacje gazownicze. Skrzyżowania gazociągów z przeszkodami terenowymi. Wymagania”
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. 2013, poz. 640)