Projekt instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii 2025

Redakcja 2025-06-10 23:26 / Aktualizacja: 2026-02-07 11:29:46 | Udostępnij:

W dzisiejszym świecie, gdzie energia staje się coraz droższym zasobem, a troska o środowisko nabiera na znaczeniu, projekt instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii jawi się jako przełomowe rozwiązanie. To nie tylko nowoczesny trend, ale realna droga do osiągnięcia niezależności energetycznej, redukcji rachunków za prąd i aktywnego uczestnictwa w zielonej rewolucji. Wyobraź sobie, że Twój dom produkuje własną energię, magazynuje ją i wykorzystuje wtedy, gdy tego najbardziej potrzebujesz – to właśnie esencja tego kompleksowego rozwiązania.

Projekt instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii

Zapewne zastanawiasz się, czy inwestycja w fotowoltaikę z magazynem energii naprawdę się opłaca. Przyjrzyjmy się konkretnym danym. Wiele gospodarstw domowych w Polsce, zainspirowanych rosnącymi cenami energii, decyduje się na takie systemy, osiągając niemal pełną samowystarczalność. Przykładem może być historia rodziny z województwa łódzkiego, która dzięki instalacji paneli fotowoltaicznych o mocy 10 kW i magazynu energii o pojemności 5 kWh, zredukowała miesięczne rachunki za prąd do zaledwie 50 zł, mimo intensywnego użytkowania klimatyzacji i pracy zdalnej.

Lokalizacja Moc instalacji PV Pojemność magazynu energii Miesięczne rachunki (przed) Miesięczne rachunki (po) Stopień niezależności
Województwo łódzkie 10 kWp 5 kWh ~400-500 zł ~50 zł Niemal pełna
Mazowsze 8 kWp 4 kWh ~350-450 zł ~70 zł Wysoka
Śląsk 12 kWp 7 kWh ~500-600 zł ~40 zł Bardzo wysoka
Dolny Śląsk 6 kWp 3 kWh ~250-300 zł ~90 zł Średnia

Powyższe dane to nie tylko statystyki, ale świadectwo skuteczności i ekonomicznej opłacalności. Oczywiście, każdy przypadek jest indywidualny, jednak jasno pokazują one, że odpowiednio zaprojektowana i wykonana instalacja fotowoltaiczna z magazynem energii jest w stanie radykalnie obniżyć koszty utrzymania domu. Warto pamiętać, że energia wyprodukowana w ciągu dnia, kiedy często nie ma nas w domu, nie musi już trafiać bezpowrotnie do sieci. Magazyn staje się naszą prywatną "skarbonką" energii, dostępną na wyciągnięcie ręki.

Kluczowe komponenty instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii

Zobacz także: Jak skutecznie zaprojektować instalację fotowoltaiczną w 2025 roku?

Skuteczny system fotowoltaiczny z magazynem energii to nie tylko panele na dachu, ale cała symfonia komponentów, które muszą ze sobą współpracować. Można by pomyśleć, że to skomplikowana układanka, ale w gruncie rzeczy opiera się na trzech głównych filarach. Pierwszym, najbardziej widocznym, są oczywiście panele fotowoltaiczne, które przekształcają światło słoneczne w prąd stały. Ich dobór jest kluczowy i zależy od zapotrzebowania na energię, dostępnej powierzchni dachu oraz budżetu. Pamiętajmy, że jakość paneli ma bezpośredni wpływ na ich wydajność i żywotność, dlatego warto inwestować w sprawdzone marki z długoletnią gwarancją, np. renomowane moduły monokrystaliczne o mocy od 400 do 550 Wp.

Drugim niezwykle istotnym elementem jest inwerter, nazywany również falownikiem. To właśnie on "magicznie" zamienia prąd stały z paneli na prąd zmienny, który możemy bezpiecznie używać w domu. W przypadku systemów z magazynami energii, mówimy o inwerterach hybrydowych, które nie tylko konwertują energię, ale także zarządzają przepływem prądu między panelami, domem, magazynem i siecią energetyczną. Inwerter jest niczym dyrygent orkiestry, zapewniający płynną pracę całego systemu. Przy wyborze warto zwrócić uwagę na jego sprawność (min. 98%), dostępność funkcji awaryjnego zasilania (EPS), możliwość monitorowania systemu online oraz oczywiście na kompatybilność z wybranym magazynem energii. Rynek oferuje szeroki wybór falowników, od tych prostych po zaawansowane, posiadające kilka niezależnych trackerów MPP (MPPT), co jest szczególnie istotne w przypadku częściowego zacienienia dachu.

Trzecim i najbardziej innowacyjnym komponentem, a zarazem sercem każdego projektu instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii, jest oczywiście sam magazyn energii, czyli bateria. To w niej gromadzona jest nadwyżka prądu wyprodukowanego w ciągu dnia, by móc go wykorzystać wieczorem, nocą lub w razie awarii sieci. Magazyny energii najczęściej bazują na technologii litowo-jonowej, choć pojawiają się również rozwiązania oparte na innych technologiach, np. litowo-żelazowo-fosforanowych (LiFePO4), które są bardziej stabilne i mają dłuższą żywotność (nawet 6000-8000 cykli ładowania). Kluczowe parametry przy wyborze magazynu to pojemność (wyrażana w kWh, np. 5 kWh, 10 kWh), moc rozładowania (kW), głębokość rozładowania (DoD), cykle życia oraz oczywiście gwarancja producenta. Coraz częściej spotykamy magazyny modularne, co pozwala na elastyczne zwiększanie pojemności w przyszłości, dopasowując ją do zmieniających się potrzeb domowników. Popularne modele, takie jak LG Chem RESU czy Huawei Luna2000, cieszą się dużym uznaniem ze względu na swoją niezawodność i wydajność.

Zobacz także: Ile Zarabia Projektant Instalacji Fotowoltaicznych w 2025 Roku?

Należy pamiętać, że każdy z tych elementów to precyzyjny instrument, a razem tworzą spójny i efektywny organizm energetyczny. Przykładem idealnego dopasowania może być system z panelami monokrystalicznymi o mocy 450 Wp, połączony z falownikiem hybrydowym o mocy 10 kW i magazynem energii o pojemności 10 kWh. Taka konfiguracja pozwala na znaczną niezależność energetyczną nawet w okresach zwiększonego zapotrzebowania, np. podczas ładowania samochodu elektrycznego w nocy. Dobór odpowiednich komponentów jest kluczowy dla osiągnięcia maksymalnych korzyści z inwestycji w fotowoltaikę z magazynem energii.

Oprócz wymienionych głównych komponentów, w skład instalacji wchodzą również elementy takie jak okablowanie, systemy montażowe, zabezpieczenia (np. rozłączniki DC, ograniczniki przepięć), a także inteligentne systemy zarządzania energią, które pozwalają na monitorowanie i optymalizowanie pracy całej instalacji z poziomu smartfona czy komputera. Dobre okablowanie to podstawa bezpiecznej i wydajnej pracy systemu; najczęściej stosuje się kable solarne o przekroju 4mm² lub 6mm², odporne na warunki atmosferyczne i promieniowanie UV. Systemy montażowe dobiera się indywidualnie do rodzaju pokrycia dachu (np. dachówki, blachodachówki, papy) lub konstrukcji wolnostojących, zapewniając stabilność i odporność na wiatr oraz śnieg.

Warto również zwrócić uwagę na system monitoringu. Nowoczesne falowniki i magazyny energii często wyposażone są w moduły Wi-Fi, które umożliwiają bieżące śledzenie produkcji, zużycia i stanu naładowania baterii. Dzięki temu użytkownik ma pełną kontrolę nad swoim systemem, a także może analizować dane historyczne i optymalizować swoje nawyki energetyczne. Często wbudowane są także inteligentne algorytmy prognozowania zużycia i produkcji, które automatycznie dostosowują pracę systemu, aby maksymalizować autokonsumpcję.

Korzyści z inwestycji w fotowoltaikę z magazynem energii

Decyzja o inwestycji w fotowoltaikę z magazynem energii to coś więcej niż tylko zakup urządzeń – to prawdziwa zmiana w podejściu do zużycia energii. Zmiana ta przynosi szereg korzyści, które w perspektywie długoterminowej przekładają się na realne oszczędności i zwiększoną wygodę. Jedną z najbardziej namacalnych zalet są oczywiście niższe rachunki za prąd. Przy tradycyjnej fotowoltaice, nadwyżki energii są zazwyczaj odsyłane do sieci po niższych cenach niż cena zakupu, a wieczorem musimy kupować prąd z sieci, często w szczytowych godzinach zapotrzebowania, gdy jest najdroższy. Magazyn energii pozwala na wykorzystanie tej darmowej, własnej energii, maksymalizując autokonsumpcję nawet do 90%. To jest jak bank energetyczny, który chroni Cię przed inflacją cen prądu.

Wyobraź sobie sytuację, w której ceny energii elektrycznej w ciągu dnia wynoszą 0,80 zł/kWh, a w nocy wzrastają do 1,20 zł/kWh. Bez magazynu, każdą nadwyżkę oddajesz za, powiedzmy, 0,30 zł/kWh, by wieczorem kupować za 1,20 zł/kWh. To słaby biznes, prawda? Z magazynem, gromadzisz tę energię i wykorzystujesz ją wieczorem, oszczędzając znaczące sumy. Na przykładzie województwa łódzkiego, gdzie w ostatnich latach obserwujemy dynamiczny wzrost cen energii (o około 15-20% rocznie), niezależność od sieci jest szczególnie cenna. Inwestorzy, którzy już zdecydowali się na taki krok, mogą potwierdzić, że poczucie kontroli nad własnym budżetem energetycznym jest bezcenne.

Drugą, ale równie ważną korzyścią jest niezależność energetyczna i bezpieczeństwo zasilania. Żyjemy w czasach, kiedy awarie sieci, spowodowane ekstremalnymi warunkami pogodowymi czy przeciążeniami, stają się coraz częstsze. Brak prądu to nie tylko niedogodność, ale również potencjalne straty finansowe (np. w przypadku zepsutej żywności w lodówce czy przestoju w pracy zdalnej). Posiadając magazyn energii, Twój dom staje się małą, samowystarczalną elektrownią. Kiedy inni siedzą przy świecach, Ty możesz swobodnie korzystać z lodówki, oświetlenia czy laptopa, ponieważ magazyn energii dostarcza prąd do wybranych obwodów. Ten komfort i spokój ducha, szczególnie w nieprzewidywalnych sytuacjach, jest nie do przecenienia. Czy jest coś gorszego niż niespodziewana awaria prądu podczas ulubionego meczu?

Dla mieszkańców województwa łódzkiego, którzy coraz częściej doświadczają przerw w dostawach energii, inwestycja w projekt instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii to prawdziwa ulga. Magazyny, takie jak popularne modele BTS-5K czy LUX-X, są w stanie zapewnić nieprzerwane zasilanie kluczowych urządzeń nawet przez kilkanaście godzin, w zależności od pojemności i bieżącego zużycia. W praktyce oznacza to, że podczas awarii sieci nie odczuwasz żadnych perturbacji, co jest szczególnie istotne w przypadku firm czy osób pracujących zdalnie. To jest jak posiadanie prywatnego generatora, ale cichego, ekologicznego i automatycznego.

Kolejnym aspektem jest realny wpływ na ochronę środowiska. Wybierając energię ze słońca, redukujemy emisję dwutlenku węgla i innych szkodliwych substancji do atmosfery. Jesteśmy świadkami globalnej zmiany klimatycznej, a każdy mały krok w kierunku odnawialnych źródeł energii jest cegiełką w budowaniu lepszej przyszłości. Posiadając własną mikroelektrownię, stajesz się aktywnym uczestnikiem tej transformacji, a nie tylko biernym konsumentem. To daje poczucie satysfakcji i spełnienia, że robisz coś dobrego dla planety i przyszłych pokoleń. Zaczynasz myśleć w kategoriach zielonej energii, co często przekłada się na inne proekologiczne postawy w życiu codziennym.

Na koniec, choć często pomijane, jest to również zwiększenie wartości nieruchomości. Dom wyposażony w nowoczesną fotowoltaikę z magazynem energii jest bardziej atrakcyjny na rynku wtórnym. Potencjalni nabywcy coraz częściej zwracają uwagę na koszty eksploatacji nieruchomości, a perspektywa niskich rachunków za prąd i niezależności energetycznej jest silnym atutem. To inwestycja, która zwraca się nie tylko poprzez oszczędności, ale również poprzez wzrost prestiżu i wartości samego budynku. Można to porównać do sytuacji, gdy na osiedlu wszystkie domy mają klasyczne ogrzewanie gazowe, a Twój jest wyposażony w nowoczesną pompę ciepła. Od razu zyskujesz przewagę i w pewnym sensie wyprzedzasz konkurencję, jeśli kiedykolwiek będziesz chciał sprzedać dom.

Jak działa system fotowoltaiczny z magazynem energii?

Projekt instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii to inteligentny ekosystem, który działa w sposób niezwykle intuicyjny i zautomatyzowany. Proces ten można podzielić na kilka etapów, które płynnie przechodzą jeden w drugi, zapewniając optymalne wykorzystanie wyprodukowanej energii. Po pierwsze, wszystko zaczyna się od promieni słonecznych, które padają na panele fotowoltaiczne zamontowane na dachu. Te niewidzialne cząsteczki światła, czyli fotony, wzbudzają elektrony w ogniwach krzemowych paneli, generując prąd stały (DC). To jest podstawowy proces, który znamy z każdej instalacji PV.

Następnie, wyprodukowany prąd stały trafia do inwertera hybrydowego. To kluczowy element w systemie z magazynem, ponieważ w przeciwieństwie do standardowego falownika, inwerter hybrydowy potrafi zarządzać trzema kierunkami przepływu energii. Jego głównym zadaniem jest przekształcenie prądu stałego w prąd zmienny (AC), czyli taki, którego używamy w naszych gniazdkach i do zasilania domowych urządzeń. To ten sam prąd, który płynie w sieci energetycznej.

Kiedy prąd zmienny jest już gotowy, inteligentny inwerter podejmuje decyzję o jego przeznaczeniu. Priorytetem zawsze jest bieżące zasilenie domu. Jeśli w danym momencie pralka pracuje, lodówka chłodzi, a komputer działa, energia z paneli jest natychmiast zużywana. To jest tzw. autokonsumpcja, która jest najbardziej efektywna ekonomicznie, ponieważ eliminuje potrzebę zakupu prądu z sieci. Można powiedzieć, że energia najpierw zasila Twoje urządzenia, dopiero potem szuka innego miejsca. To jak z domową studnią - najpierw czerpiesz z niej wodę do własnego użytku, a dopiero nadwyżkę wylewasz.

Co dzieje się z nadwyżką energii, której dom w danej chwili nie potrzebuje? Tutaj właśnie wkracza do akcji magazyn energii. Inwerter przekierowuje nadmiar prądu do baterii, która go gromadzi. Magazyn jest jak bufor, który przechowuje cenną energię na później. Wyobraź sobie, że jest środek słonecznego dnia, a Ty jesteś w pracy. Twoje panele produkują dużo energii, ale dom zużywa jej niewiele. Bez magazynu, ta energia trafiłaby do sieci. Z magazynem, zostaje ona w Twoim domu, "na przyszłość". W przypadku magazynów LiFePO4, ich zdolność do głębokiego rozładowania (nawet do 90%) i długa żywotność (do 20 lat) sprawiają, że są one wyjątkowo wydajne w roli bufora energetycznego. Na przykład, magazyn o pojemności 10 kWh jest w stanie zmagazynować tyle energii, ile zużywa przeciętny dom przez kilka godzin w warunkach wieczornych.

Gdy słońce zachodzi, panele przestają produkować energię lub ich produkcja znacznie spada. W tym momencie system automatycznie przełącza się na zasilanie z magazynu. Energia, która została zgromadzona w ciągu dnia, jest teraz uwalniana i wykorzystywana do zasilania domu w godzinach wieczornych i nocnych, gdy zapotrzebowanie jest największe, a ceny prądu z sieci są najwyższe. Dzięki temu możesz spokojnie obejrzeć film, naładować telefon czy korzystać z oświetlenia, nie martwiąc się o rachunki. To czysta magia optymalizacji zużycia. Takie rozwiązanie w praktyce oznacza, że w wielu przypadkach w ogóle nie musisz korzystać z energii dostarczanej przez tradycyjnego dostawcę prądu poza zasileniem zapasowym, bo przecież możesz korzystać z magazynu energii.

A co w przypadku, gdy magazyn energii się wyczerpie lub produkcja z paneli jest zbyt niska, a jednocześnie dom potrzebuje więcej prądu? Wtedy inwerter inteligentnie uzupełnia energię z sieci energetycznej. Dzieje się to automatycznie i płynnie, zapewniając nieprzerwane zasilanie. To jest scenariusz awaryjny lub wspomagający, a jego częstość zależy od wielkości instalacji, pojemności magazynu oraz indywidualnego zużycia. Warto dodać, że w przypadku całkowitej awarii sieci, wiele inwerterów hybrydowych z funkcją EPS (Emergency Power Supply) potrafi wydzielić tzw. "wyspę" energetyczną, która będzie zasilana wyłącznie z paneli i magazynu, podtrzymując pracę kluczowych urządzeń, np. lodówki, oświetlenia, pompy wodnej czy modemu internetowego. Taka funkcjonalność sprawia, że jesteśmy gotowi na każde warunki, a nieprzewidziane zdarzenia nie wpływają na komfort naszego życia. To świadczy o pełnej gotowości systemu na każdą ewentualność, dając poczucie prawdziwego bezpieczeństwa energetycznego.

Wsparcie i dofinansowania dla instalacji fotowoltaicznych z magazynem

Inwestycja w projekt instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii to strategiczny krok w kierunku niezależności, ale często pojawia się pytanie o jej koszty. Na szczęście, polski rząd oraz instytucje unijne, świadome znaczenia odnawialnych źródeł energii, oferują szeroki wachlarz programów wsparcia i dofinansowań, które znacząco obniżają barierę wejścia. Dzięki temu, to co kiedyś było postrzegane jako luksus, staje się dostępne dla coraz szerszej grupy odbiorców. Można by rzec, że państwo wyciąga pomocną dłoń do tych, którzy chcą być "zieloni" i niezależni.

Jednym z najpopularniejszych i najbardziej efektywnych programów jest „Mój Prąd”, który przeszedł już przez wiele edycji, każda z nich oferując coraz to lepsze warunki. Ostatnia edycja, "Mój Prąd 6.0" (nazwa robocza dla programów promujących również magazynowanie), przynosi niezwykle atrakcyjne możliwości dla inwestorów w województwie łódzkim i w całej Polsce. W ramach tego programu, wsparcie na same magazyny energii może wynosić nawet do 20 000 zł, co znacząco obniża całkowity koszt inwestycji. Do tego dochodzi dofinansowanie do samej instalacji fotowoltaicznej (np. do 7 tys. zł na PV, jeśli magazyn jest obligatoryjny), a także możliwość uzyskania wsparcia na inne elementy ekosystemu energetycznego, takie jak systemy zarządzania energią (HEMS/EMS) czy punkty ładowania samochodów elektrycznych.

Przykładowo, jeśli koszt instalacji fotowoltaicznej o mocy 8 kWp wraz z magazynem energii o pojemności 8 kWh wynosiłby około 45 000 – 60 000 zł (w zależności od jakości komponentów), to po odliczeniu dotacji z „Mój Prąd 6.0” w wysokości np. 20 000 zł na magazyn i 7 000 zł na PV, realny koszt dla inwestora spada do 28 000 – 33 000 zł. To jest już zupełnie inna bajka! Redukcja kosztów zakupu na start może być na tyle duża, że skraca czas zwrotu inwestycji z typowych 7-9 lat, do zaledwie 5-7 lat, co czyni ją jeszcze bardziej opłacalną. Można by to porównać do sytuacji, w której dostajesz bon o wartości prawie połowy ceny samochodu, który i tak zamierzałeś kupić.

Oprócz programu „Mój Prąd”, istnieją również inne formy wsparcia, takie jak ulga termomodernizacyjna. Pozwala ona odliczyć od podstawy opodatkowania wydatki poniesione na termomodernizację budynku, w tym na instalację fotowoltaiczną wraz z magazynem energii. Maksymalna kwota odliczenia wynosi 53 000 zł dla jednego podatnika. Jeśli masz wspólnika, to może ona być podwojona. Dodatkowo, gminy często oferują własne, lokalne programy dotacyjne, a niektóre banki mają specjalne, preferencyjne kredyty na zielone inwestycje. Przed podjęciem decyzji warto więc sprawdzić wszystkie dostępne opcje i porozmawiać z doradcą, który pomoże dobrać najkorzystniejszą ścieżkę finansowania. To jest niczym przeglądanie mapy skarbów – nigdy nie wiesz, gdzie znajdziesz najwięcej złota.

Dla przedsiębiorców i rolników również przewidziane są specjalne programy, często z poziomu Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO) lub środków z Krajowego Planu Odbudowy. Dofinansowania dla firm mogą sięgać nawet 80% kosztów kwalifikowanych, a dla rolników często dostępne są dotacje z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) czy też z programów wspierających rozwój obszarów wiejskich. Ważne jest, aby dokładnie zapoznać się z regulaminami poszczególnych programów, ponieważ często mają one specyficzne wymagania dotyczące terminu realizacji, kwalifikowanych wydatków czy rodzaju instalacji. Niektóre programy wymagają spełnienia określonych warunków, takich jak minimum energetyczne czy zastosowanie konkretnej technologii, więc kluczem do sukcesu jest dokładna analiza.

Podsumowując, wsparcie i dofinansowania stanowią potężny impuls do inwestowania w fotowoltaikę z magazynem energii. Nie tylko przyspieszają zwrot inwestycji, ale również sprawiają, że nowoczesne rozwiązania stają się dostępne dla znacznie szerszej grupy odbiorców. Wykorzystanie tych programów jest kluczowe, aby maksymalnie zmniejszyć koszty początkowe i w pełni cieszyć się z niezależności energetycznej oraz oszczędności na długie lata. Trzeba po prostu sięgnąć po to, co nam jest oferowane.

Q&A

" } }, { "@type": "Question", "name": "Jakie są główne korzyści z inwestycji w fotowoltaikę z magazynem energii?", "answerCount": 1, "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "

Główne korzyści to znaczące obniżenie rachunków za prąd (nawet o 80%), zwiększenie niezależności energetycznej od sieci, zapewnienie bezpieczeństwa zasilania w przypadku przerw w dostawie energii, pozytywny wpływ na środowisko naturalne poprzez redukcję emisji CO2 oraz wzrost wartości nieruchomości. Zyskuje się więc ekonomicznie i na poziomie życia codziennego.

" } }, { "@type": "Question", "name": "Jakie komponenty są kluczowe w systemie fotowoltaicznym z magazynem energii?", "answerCount": 1, "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "

Kluczowe komponenty to panele fotowoltaiczne, które produkują prąd stały; inwerter hybrydowy, który przetwarza prąd stały na zmienny i zarządza przepływem energii; oraz magazyn energii (bateria), który gromadzi nadwyżki prądu. Dodatkowo są to systemy montażowe, okablowanie i zabezpieczenia.

" } }, { "@type": "Question", "name": "Jak działa system fotowoltaiczny z magazynem energii w praktyce?", "answerCount": 1, "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "

W ciągu dnia panele produkują prąd, który w pierwszej kolejności zasila dom. Nadwyżki są automatycznie kierowane do magazynu energii. Kiedy produkcja z paneli jest niewystarczająca (np. wieczorem lub w nocy), dom jest zasilany z magazynu. Jeśli magazyn się wyczerpie, system automatycznie pobiera energię z sieci publicznej, zapewniając ciągłość zasilania.

" } }, { "@type": "Question", "name": "Czy istnieją dofinansowania dla instalacji fotowoltaicznych z magazynem energii?", "answerCount": 1, "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "

Tak, w Polsce dostępne są programy wsparcia, takie jak „Mój Prąd” (np. do 20 000 zł na magazyn energii), a także ulga termomodernizacyjna (do 53 000 zł odliczenia). Dodatkowo, gminy często oferują lokalne programy dotacyjne, a dla przedsiębiorców i rolników przewidziane są dedykowane środki z funduszy krajowych i unijnych.

" } }] }